Биыл қазақтан шыққан тұңғыш кәсіби спортшы Қажымұқан Мұңайт­пасұлының туғанына – 150 жыл. Аталған мерейтойлық датаға байланыс­ты жуықта Мәдениет және спорт министрлігі жыл бойы атқарылатын іс-шаралар жоспарын бекітті. Осы орайда, Баянауыл өңірінде өмір сүрген Қажекеңнің досы жайлы газет оқырмандарын хабардар етсек дейміз. Бұл фото біздің қолымызға ертеректе түскен еді… Бет-әлпетінен жылы жігердің желі ескен, көзқарасы сұсты болмаса да, терең ойлы екені ...

Одна из личных вещей легендарного борца, батыра казахских степей, нашего земляка Кажымукана Мунайтпасова находится в личной коллекции жителя Кокшетау Рахата Барысулы. Это — старинная рубашка, которая на протяжении всей жизни служит для него своеобразным талисманом, и он уверен, что это единственная личная вещь известного борца, которая дошла до наших дней. — История рубашки Кажымукана — один из неизвестных эпизодов жизни ...

Кажымукан Мунайтбасов — фигура в казахстанском спорте однозначно значимая. Его имя носят многотысячные стадионы в Шымкенте и Астане — совершенно разных районах страны, а это ли не говорит о его «всеказахстанскости», что ли? Еще в детстве от старших и из книжек я знал, что боролся еще до войны такой легендарный борец Кара-Иван — едва ли не брат самого Ивана Поддубного. И ...

История жизни легендарного борца обросла мифами и легендами. Многократный победитель чемпионатов мира по классической борьбе, первый казах-триумфатор мирового первенства, уникальный атлет Кажымукан Мунайтпасов оставил след в истории не только казахстанского, но и мирового спорта. Являясь для многих поколений примером беззаветного служения Родине, он также запомнился покупкой самолета для нужд фронта… История жизни легендарного борца обросла мифами и легендами. До сих ...

Первый казах, ставший чемпионом мира по французской борьбе, многократный победитель мировых, региональных, российских, а позже всесоюзных чемпионатов по классической борьбе среди супертяжеловесов, великий атлет Мукан Мунайтпасов, больше известен и миру, и казахскому народу под именем Кажымукан. То есть Святой Мукан Детство Кажымукан родился в 1871 году в Акмолинской области, в ауле Караоткель, где в основном проживали представители казахского рода алтыбас ...

Қай халықтың да салт-сана, ата дәстүр, ұлттық ойындары секілді ерекшеліктері болған. Рас, уақыт сырғыған сайын солардың қайсы бірінің кейбір тұстары жасарып, жаңару жолына түсіп те жатады. Бірақ, ол әуелгі ұлттық қағида жазылмаған ережеден айнымауы керек. Айныған кезде, сөз жоқ, ұлтты ұйытатын ұлттық ойындарға талас күмән туғызып, кейінгі ұрпақтың көңіліне кірбің түсетіні анық. Сондықтан, атам қазақ мұндай салмағы ауыр тұстарға, қай ...

Қажымұқан – қазақ даласының батыры. Алып күш иесі, батыр бабамыз жайлы көптеген аңыздар бар. Күрестің бірнеше түрінен әлем чемпионы атанған, қазақ палуаны туралы біз білмейтін деректерді отставкадағы милиция полковнигі, КСРО-ның еңбек сіңірген қызметкері, ҚР Ішкі істер министрлігінің құрметті ардагері Мұрат Джанкобаев әңгімелеп берді.  –  Мұрат ата, әңгіменің әлқиссасын жауырыны жер иіскемеген атақты палуан туралы өзіңіздің жеке естеліктеріңізден бастайық. Қажымұқан Мұңайтпасұлымен атаңыз ...

Сегодня в специализированной Республиканской школе-интернате-колледже олимпийского резерва имени К. Мунайтпасулы состоялось открытие памятника прославленному борцу Кажымукану Мунайтпасулы. Кроме того, имя знаменитого борца присвоено спортивному комплексу «Жас Батыр» в честь 150-летия Кажымукана Мунайтпасулы. В торжественном мероприятии приняли участие министр культуры и спорта Актоты Раимкулова, заместитель акима Нур-Султана Ермек Кизатов, двукратный олимпийский призер по греко-римской борьбе Даулет Турлыханов, депутат Мажилиса парламента Бакытбек ...

Бұған қоса сол маңдағы спорт кешеніне батыр баба есімі берілді. Салтанатты шараға қоғам қайраткерлері, спорт ардагерлері және халық қалаулылары қатысты. Балуанның немерелері де келіп, өз ілтипаттарын білдірді. Қажымұқан Мұңайтпасұлының 150 жылдығына арналған бастамалар бұнымен бітпейді. Жыл соңына дейін тағы бірақтар мәдени және спорттық шара ұйымдастырылады. Мерейтой аясында «Қажымұқан» көркем фильмі түсіріліп, күш атасының пошта маркалары да шығарылды. «Хабар 24» телеарнасы

Қазақ халқының тарихындағы тұңғыш кәсіпқой балуан, күрес түрлері бойынша әлемді мойындатқан аңыз тұлға – Қажымұқан Мұңайтпасовқа елорда төрінен ескерткіш ашылды. Балуанның биылғы 150 жылдығына орай жасалған тас мүсін енді балуан есімі берілген «Жас батыр» спорт кешені аумағында орнатылды. Салтанатты іс-шараға Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова, грек-рим күресінен екі дүркін Олимпиада жүлдегері Дәулет Тұрлыханов, БАҚ өкілдері, қоғам және спорт қайраткерлері, ...

Он тоғызыншы ғасырда Арқада өмір сүрген Паң Нұрмағамбет деген атақты бай қолынан қысыжазы ақ биялайын тастамаған. Халық маңғаздығына орай «Паң» деген атақ берген. Сол Паң төре бол, қара бол, кіммен болсын амандасқанда, қолынан ақ биялайын шешпейтін көрінеді. Ақан Сері қымыз берген үйдің аяғы кір болса, дастарханын тастап жүре берген, кір жастықтан қашып, ертоқымын жастанып, құла дүзге барып қонатын болған. Күш ...

Бұл сұрақ талай адамның көкейінде жүргені анық. Орыс­тар өздерінің, біз өзіміздің палуанымызды жеңді деп ойлаймыз. Сөз жоқ екеуі де мықты. Мұны ешкім жоққа шығара алмайды. Қапсағай денелі азаматтардың өздеріне лайық тұлғалары мен батырға тән мінездері болған. Енді жоғарыдағы сұрақтың жауабына келейік. Қажымұқан жайлы кеңестік заманда кино түсірілді. Дәлірек айтсақ, 1985 жылы «Знай наших!» деген атпен жарық көрген киноға Бақытжан Есжанов, ...

– Оу, Әуке, келемін деп алдын ала айтсаң қайтеді. Поштабайдан хат жіберсең де болатын еді ғой. Өзің бір оқыған-тоқығаны көп азаматсың, – деп атақты балуан Қажымұқан демнің арасында әуре-сарсаңға түсті. Оның Әуке деп отырғаны қазақ руханиятына өлшеусіз үлес қосқан ғалым Әуелбек Қоңыратбаев еді. – Қажеке, мен сізді әурелейін деп келгем жоқ. Қайта керісінше «батырым не істеп жатыр?» деп көру үшін, ...

Таяуда Павлодар облысы, Қашыр ауданы Тереңкөл ауылында тұратын сексен жасқа толған Мағатай Мұстафина мынадай әңгіме айтып берді. Апамыз әңгімесінде былай дейді: – Менің келін болып түскен жерім осы өзіміздің ауданымыздағы қазіргі Федоровка ауылдық округіндегі, кезінде (Максим Горький ауданы) Қызылтудың Қоянды деп аталған жері болған. Мұстафа әулетінен, баласы Сләмғалының үш қыздан кейінгі көрген ұлы Жасаумен отау құрдым. Бір кездері аталарымыз осы ...

Асқақ Алтай, Тарбағатай тауларының інісіндей болған Қалба, Құсмұрын, Қандығатай сияқты аласа тау жоталары Шығыс өңірін мекендеген ежелгі Найман елінің ата қонысы екені көпке мәлім. Қасен қажы орнатқан биіктігі 2 жарым метр қара тас әлі күнге дейін тұр Бай табиғатына қарай бұл жақтың адамдары да кең пейілді, жомарт, үлкен жүректі һәм мейірімді болып туады десек, артық айтқандық емес. Осындай ежелгі ата ...

АЛЫП КҮШТІҢ ИЕСІ Алты Алаштың айбыны болған ердің бірі осы, Алла берген біртуар алып күштің иесі. Тіл жетпейтін төзім мен асып-тасқан күш-қуат, Тек Тәңірі қолдаған жанға ғана тиесі. Нар намысын халқының жанын салып қорғаған, Белдескеннің басына ақырзаман орнаған. Егескендер ентіккен, тірескендер мертіккен, Көрсеткен ол күресті, бұрын-соңды болмаған. Жебемейді жаратқан жан түбінде жақсылық дәні бүршік жармаса, Жаңбыр болып не керек, жердің ...

Кажымукан Мунайтбасов — фигура в казахстанском спорте однозначно значимая. Его имя носят многотысячные стадионы в Шымкенте и Астане — совершенно разных районах страны, а это ли не говорит о его «всеказахстанскости», что ли? Еще в детстве от старших и из книжек я знал, что боролся еще до войны такой легендарный борец Кара-Иван — едва ли не брат самого Ивана Поддубного. ...

Ожар бет, қара мойын – бейне құлжа, Қылар ед бір салса егер мылжа-мылжа. Шалқиған жауырынды, бұжыр қара, Еңгезер, үйелмен, дәу, тартқан – құжға. Бұл Сәкен Сейфуллиннің тау қопарар қайратымен, теңіз тасқынындай екпінімен дараланған Қажымұқанға арнап жазған өлең шумақтары. Өрдеш төс, білеу дене, шойындай сом, қазақты жаһанға танытқан тұңғыш палуан Қажымұқан Мұңайтпасұлының мына көйлегіне қарап таңырқайсыз. Бірде-бір рет жуылмаған.Тіпті әлі күнге ...

Өзім Оңтүстік Қазақстан облысындағы қазақтың киелі ауылдарының бірі Дербісекте туып-өссем де осынау аяулы әжеміз, яғни 95 жаста дүниеден өткен Базар Есенбекованың кезінде қазақтың атын бүкіл әлемге танытқан Қажымұқан Мұңайтпасовқа тігінші болғанын білмеппін. Жақында кезекті демалысымды алып, әлгі ауылға арнайы барып, ол кісінің ұлымен және келінімен сөйлестім. Сөйтсем, оның бір ұлы Абай – өзіммен кезінде тай-құлындай тебісіп, бірге өскен құрдасым болып ...

«Қалың бет, бура түсті, қара нардай Жұп-жұмыр, жуан діңгек, бойшаң дардай Өзге жұрт ергежейлі ол келгенде Айбынды, жолбарысқа болар пардай…». Сәкен Сейфуллин Қажымұқан Мұңайтпасұлының палуанға тән бітім-болмысын осылай суреттепті. Еш қазақтың табаны тимеген жаһанның 28 елінде болып, еш қазақ тақпаған 56 алтын-күмісті олжалаған палуанын бүгінгі ұрпақ біле ме? Жауырыны жерге тимей дүниенің дүр дегендерін алып ұрған, Африканың қара перісімен де ...