Xnews — ақпарат агенттігі Әлем және Қазақстанның соңғы жаңалықтары
Шымкент қаласындағы саяси қуғын-сүргін құрбандары музейінің құрылғанына 25 жыл толды. Осыған орай «25 жылдық мұра: тарих және табыс» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция ұйымдастырылды. Жиында музейдің ширек ғасырлық қызметі қорытындыланып, саяси қуғын-сүргін тарихын зерттеу және тарихи мұраны сақтау мәселелері талқыланды.
Кеңестік солақай саясат мыңдаған отбасының шаңырағын шайқалтып, жазықсыз жандардың тағдырын талқан етті. Аян мен Аят саяси қуғын-сүргін құрбаны болған Боранбай Есжановтың қыздары. Әкелері Түлкібас ауданында ферма меңгерушісі болып еңбек еткен. Бірақ еңбегі жанған шақта, 1937 жылы оған халық жауы деген жала жабылып, 10 жылға бас бостандығынан айырылады. Ол 10 жылдық айдаудан аман-есен өтіп, 1947 жылы толық ақталып, елге оралады.
Аян Боранбайқызы, саяси қуғын-сүргін құрбанының ұрпағы:
Сөйтіп келгеннен кейін екі жыл баяғы қызметін істеді. Содан халықты үкіметке қарсы ұйымдастырып жатыр деп ол кісіні қиыр шығысқа айдап жіберген. 1954 жылы ақталып келді. Атаның ұрпақтарынан біз қалдық.
Музей өз жұмысын 2001 жылдың 2 қарашасында бастаған болатын. Содан бері мұнда саяси қуғын-сүргін құрбандарының өмірі мен ащы тағдырына қатысты ең құнды тарихи деректер мен сирек жәдігерлер жинақталып келеді.
Біржан Әбдіқали, Саяси қуғын-сүргін құрбандары музейінің басшысы:
Қазіргі уақытта музей қорында 16 752 жәдігер сақталған. Ең алғашында 2001 ші жылы бар жоғы 1500 құжат болатын. Архивтерден алыс жақын шетелдердегі мұрағаттардан жинақтарған мәліметтер және қуғын-сүргін құрбандары ұрпақтарынан жәдігерлер жиналды.
Музей қорындағы жәдігерлердің ішінде саяси қуғын-сүргін құрбандарының жеке тұтынған бұйымдары, сондай-ақ олардың істеріне қатысты архивтік құжаттар мен сот үкімдерінің түпнұсқалары ерекше тарихи маңызға ие. Әрбір жәдігер сол кезеңнің шындығын танытып, жазықсыз жапа шеккен азаматтардың тағдырын кейінгі ұрпаққа жеткізуге мүмкіндік береді.
➖
25 лет Музею жертв политических репрессий
Исполнилось 25 лет со дня основания Музея жертв политических репрессий в Шымкенте. К юбилейной дате была организована республиканская научно-практическая конференция «Наследие 25 лет: история и достижения». Участники подвели итоги четвертьвековой деятельности музея, а также обсудили вопросы изучения истории политических репрессий и сохранения исторического наследия.
Репрессивная политика советской власти разрушила судьбы тысяч семей и привела к трагическим последствиям для невинных людей. Аян и Аят — дочери Боранбая Есжанова, ставшего жертвой политических репрессий. Их отец работал заведующим фермой в Тюлькубасском районе. Однако в 1937 году, когда он добросовестно трудился, его обвинили в антисоветской деятельности и приговорили к десяти годам лишения свободы. После десяти лет ссылки он вернулся на родину, а в 1947 году был полностью реабилитирован.
Аян Боранбайкызы, дочь жертвы политических репрессий:
— После возвращения он ещё два года работал на прежней должности. Затем его вновь обвинили в том, что он якобы организует людей против советской власти, и отправили на Дальний Восток. В 1954 году он вернулся после реабилитации. Из потомков нашего деда остались мы.
Музей начал свою работу 2 ноября 2001 года. С тех пор здесь собирают ценные исторические документы и редкие экспонаты, связанные с жизнью и трагическими судьбами жертв политических репрессий.
Биржан Абдикали, руководитель отдела Музея жертв политических репрессий:
— В настоящее время в фонде музея хранится 16 752 экспоната. Когда музей только открылся в 2001 году, в его распоряжении было всего около 1 500 документов. Сведения собирали в архивах Казахстана и зарубежных стран, в том числе в дальнем зарубежье. Кроме того, экспонаты передавали потомки жертв политических репрессий.
Особую историческую ценность в музейной коллекции представляют личные вещи жертв политических репрессий, архивные материалы, связанные с их делами, а также подлинники судебных приговоров. Каждый экспонат раскрывает правду о той эпохе и позволяет сохранить память о невинно пострадавших людях для будущих поколений.
