Xnews — ақпарат агенттігі Әлем және Қазақстанның соңғы жаңалықтары
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл – құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Әсіресе мемлекеттік қызмет жүйесінде адалдықты, заңдылықты және ашықтықты қамтамасыз ету мемлекеттік басқарудың тиімділігі мен қоғамның мемлекетке деген сенімін арттырудың негізгі шарты болып табылады. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру – мемлекеттік қызметтің ажырамас бөлігі әрі мінсіз беделдің берік негізі.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет – заң талаптарын сақтауға, адал еңбек етуге, әділ шешім қабылдауға және қоғамдық мүддені жеке мүддеден жоғары қоюға негізделген құндылықтар жүйесі. Ол әрбір мемлекеттік қызметшінің кәсіби қызметінде ғана емес, күнделікті өмірінде де көрініс табуы тиіс. Заңға құрметпен қарау, мемлекеттік мүлікке ұқыптылық таныту, қызметтік өкілеттіктерді жеке мақсатқа пайдаланбау және кез келген заңсыз әрекеттен бас тарту – осы мәдениеттің басты белгілері.
Қазіргі таңда мемлекеттік қызметте ашықтық пен есептілік қағидаттарын нығайтуға ерекше көңіл бөлінуде. Мемлекеттік органдардың қызметінің жариялылығы, азаматтардың ақпаратқа қолжетімділігі, мемлекеттік қызметтердің цифрландырылуы және қоғамдық бақылаудың күшеюі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға мүмкіндік береді. Ашық жұмыс істейтін мемлекеттік орган қоғамның сеніміне ие болып, өз қызметінің тиімділігін арттыра алады.
Мемлекеттік қызметші үшін адалдық – басты кәсіби құндылықтардың бірі. Қызметтік міндеттерді заң талаптарына сәйкес орындау, шешім қабылдау кезінде бейтараптықты сақтау, барлық азаматтарға тең қарау және қызметтік өкілеттіктерді асыра пайдаланбау мемлекеттік қызметтің беделін арттырады. Әрбір мемлекеттік қызметші өзінің іс-әрекеті арқылы қоғамға үлгі болуы тиіс.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру қызметтік әдеппен тығыз байланысты. Әдеп нормаларын сақтау, азаматтармен сыпайы қарым-қатынас орнату, әріптестермен өзара сыйластықта жұмыс істеу және мемлекеттік органның беделіне нұқсан келтіретін әрекеттерден аулақ болу – кәсіби мәдениеттің маңызды көрсеткіштері. Әдепті әрі жауапты мемлекеттік қызметші халықтың сеніміне ие болып, мемлекеттік қызметтің оң имиджін қалыптастырады.
Жемқорлыққа қарсы мәдениет тек заң талаптарын орындаумен шектелмейді. Ол құқықтық сауаттылықты арттыруды, парасаттылық қағидаттарын насихаттауды, жастар арасында адалдық құндылықтарын қалыптастыруды және қоғамда сыбайлас жемқорлыққа мүлдем төзбеушілік ахуалын орнықтыруды қамтиды. Осындай көзқарас қалыптасқанда ғана қоғамда әділдік пен заң үстемдігі нығая түседі.
Мемлекеттік қызметшінің мінсіз беделі оның кәсіби біліктілігімен қатар, жеке қасиеттеріне де байланысты. Жауапкершілік, әділдік, қарапайымдылық, тәртіптілік және халыққа қызмет етуге деген адал көзқарас азаматтардың құрметіне ие болудың басты шарттары. Қоғам мемлекеттік қызметшіні оның сөзі арқылы емес, нақты ісі арқылы бағалайды.
Цифрлық технологияларды кеңінен енгізу де сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың тиімді тетіктерінің бірі. Электрондық мемлекеттік қызметтерді дамыту, құжат айналымын автоматтандыру, мемлекеттік қызмет көрсету үдерістерінің ашықтығын қамтамасыз ету адами факторды азайтып, заңсыз әрекеттердің тәуекелін төмендетеді. Бұл мемлекеттік қызметтің тиімділігі мен ашықтығын арттырады.
Әрбір мемлекеттік қызметші өз қызметінде «Заң және Тәртіп» қағидатын басшылыққа алып, кез келген жағдайда заң талаптарын сақтауы тиіс. Қызметтік міндеттерді адал орындау, мемлекеттік мүддені қорғау және азаматтардың құқықтарын құрметтеу – мемлекеттік қызметтің жоғары беделін қалыптастыратын негізгі факторлар.
Қорытындылай келе, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет – әділетті қоғам құрудың, мемлекеттік қызметтің беделін арттырудың және халық сенімін нығайтудың маңызды негізі. Адалдық, ашықтық, әділдік, жауапкершілік және қызметтік әдеп қағидаттарын берік ұстанған мемлекеттік қызметші ғана қоғамның сеніміне ие болып, мемлекеттік қызметтің мінсіз беделін қалыптастыруға нақты үлес қоса алады. Сондықтан сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті дамыту – әрбір мемлекеттік қызметшінің кәсіби міндеті әрі азаматтық парызы.
Әлібеков Қуаныш Нұржанұлы,
Түркістан қаласы әкімі аппаратының басшысы, Әдеп жөніндегі уәкілі
