Мемлекеттік қызметтегі адамгершілік құндылықтары

Мемлекеттік қызмет – халықтың әл-ауқатын арттыруға, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталған аса жауапты қызмет саласы. Бұл салада кәсіби білім мен тәжірибемен қатар, жоғары адамгершілік құндылықтардың болуы ерекше маңызға ие. Өйткені мемлекеттік қызметшінің күнделікті іс-әрекеті, қабылдайтын шешімдері мен азаматтармен қарым-қатынасы қоғамның мемлекеттік органдарға деген сенімін қалыптастырады. Сондықтан адамгершілік құндылықтар мемлекеттік қызметтің сапасы мен тиімділігінің негізгі тіректерінің бірі болып табылады.

Адамгершілік – адалдық, әділдік, жауапкершілік, парасаттылық, мейірімділік және ар-ождан сияқты асыл қасиеттердің жиынтығы. Мемлекеттік қызметші осы құндылықтарды өз қызметінде берік ұстанғанда ғана халықтың сеніміне ие болып, мемлекеттік қызметтің жоғары беделін қалыптастыра алады. Мемлекеттік қызмет – тек лауазымдық міндеттерді орындау ғана емес, қоғам алдындағы үлкен жауапкершілікті сезіне отырып, ел игілігі үшін адал еңбек ету.

Адалдық – адамгершілік құндылықтарының өзегі. Мемлекеттік қызметші өз қызметтік өкілеттігін жеке пайдасына пайдаланбай, заң талаптарын қатаң сақтап, мемлекеттік мүддені әрқашан бірінші орынға қоюы тиіс. Адал қызмет ету – азаматтардың мемлекетке деген сенімін нығайтудың және сыбайлас жемқорлықтың алдын алудың басты жолы.

Әділдік – мемлекеттік басқарудың маңызды қағидаты. Мемлекеттік қызметші әрбір азаматқа тең қарап, шешім қабылдау кезінде объективтілік пен бейтараптықты сақтауы қажет. Заң алдында барлық азаматтың теңдігін қамтамасыз ету, ешкімге артықшылық бермеу және қабылданған шешімдердің заңдылығын сақтау – әділдіктің нақты көрінісі.

Жауапкершілік – мемлекеттік қызметшінің кәсіби әрі адамгершілік қасиеттерінің бірі. Әрбір тапсырманы сапалы орындау, азаматтардың өтініштерін уақытылы қарау, қабылданған шешімдердің салдарын бағалай білу және өз әрекеті үшін жауап беру – мемлекеттік қызметтің нәтижелілігін арттыратын маңызды факторлар. Жауапкершілігі жоғары қызметкер халықтың сеніміне ие болады.

Құрмет пен ізгілік те мемлекеттік қызмет мәдениетінің ажырамас бөлігі. Азаматтармен сыпайы сөйлесу, олардың пікіріне құрметпен қарау, мәселесін мұқият тыңдау және заң аясында көмек көрсету – мемлекеттік қызметшінің кәсіби мәдениетін айқындайды. Әдепті қарым-қатынас мемлекеттік органның беделін көтеріп, қоғамда өзара сенімнің қалыптасуына ықпал етеді.

Парасаттылық – мемлекеттік қызметшінің тұлғалық деңгейін көрсететін маңызды қасиет. Парасатты қызметші заң талаптарын бұлжытпай сақтайды, шешім қабылдауда ар-ождан мен әділеттілік қағидаттарын басшылыққа алады және жеке басының емес, қоғамның мүддесін қорғайды. Мұндай ұстаным мемлекеттік қызметтің тиімділігі мен беделін арттыруға қызмет етеді.

Қазіргі кезеңде ашықтық пен есептілік те адамгершілік құндылықтардың маңызды көрінісіне айналды. Мемлекеттік қызметші азаматтарға нақты әрі түсінікті ақпарат беріп, қоғаммен тұрақты байланыс орнатып, өз қызметінде жариялылық қағидатын ұстануы тиіс. Ашық жұмыс мемлекеттік органдарға деген сенімді арттырып, мемлекеттік басқарудың сапасын жақсартады.

Ұжымдағы өзара сыйластық пен ынтымақтастық та адамгершілік құндылықтардың маңызды бөлігі болып табылады. Әріптестердің пікіріне құрметпен қарау, бір-біріне қолдау көрсету, тәжірибе алмасу және ортақ нәтижеге ұмтылу мемлекеттік органдағы қолайлы жұмыс ортасын қалыптастырады. Мұндай ұжымда еңбек өнімділігі артып, азаматтарға көрсетілетін қызметтің сапасы жақсарады.

Адамгершілік құндылықтарды сақтау – мемлекеттік қызметтің оң имиджін қалыптастырудың маңызды шарты. Халық мемлекеттік қызметшіні оның лауазымына емес, әдебіне, адалдығына, әділдігіне және адамдарға деген қарым-қатынасына қарап бағалайды. Сондықтан әрбір мемлекеттік қызметші өз мінез-құлқы мен қызметтік әрекеті арқылы қоғамға үлгі болуы тиіс.

Қорытындылай келе, мемлекеттік қызметтегі адамгершілік құндылықтары – тиімді мемлекеттік басқарудың, халық сенімінің және мемлекеттік қызметтің жоғары беделінің негізі. Адалдық, әділдік, жауапкершілік, парасаттылық, құрмет және қызметтік әдеп қағидаттарын берік ұстанған мемлекеттік қызметші ғана елдің дамуына нақты үлес қосып, қоғамның мемлекетке деген сенімін нығайта алады. Адамгершілікке негізделген мемлекеттік қызмет – әділетті қоғам мен қуатты мемлекеттің басты кепілі.

Әлібеков Қуаныш Нұржанұлы,
Түркістан қаласы әкімі аппаратының басшысы, Әдеп жөніндегі уәкілі