Түркістан – 2027 жылы Ислам әлемінің мәдени астанасы

Киелі шаһар халықаралық мәдени диалогтың орталығына айналып, түркі және ислам өркениеттерінің ортақ мұрасын әлемге танытатын маңызды алаң болмақ.

Түркістанның тарихи маңызы мен рухани беделі тағы бір мәрте халықаралық деңгейде мойындалды. 2027 жылы көне шаһар Ислам әлемінің мәдени астанасы мәртебесіне ие болады. Бұл туралы Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Түркі мемлекеттері ұйымының 13-саммитінде мәлімдеді. Мемлекет басшысының айтуынша, тиісті шешім Ислам әлемінің білім, ғылым және мәдениет жөніндегі ұйымы – ИСЕСКО аясында қабылданған.

Бұл жаңалық – тек Түркістан қаласы үшін ғана емес, тұтас Қазақстан үшін маңызды оқиға. Өйткені ғасырлар бойы түркі жұртының рухани орталығы саналған Түркістан енді ислам әлемінің мәдени кеңістігінде де айрықша орын алмақ. Жаңа мәртебе қаланың тарихи келбетін халықаралық деңгейде танытуға, мәдени байланыстарды нығайтуға және еліміздің туристік әлеуетін арттыруға тың мүмкіндік береді.

Президент өз сөзінде алдағы жылы Түркістанда түркі өркениетінің рухани мұрасын, мәдени үндестігі мен тарихи сабақтастығын дәріптеуге бағытталған ауқымды халықаралық іс-шаралар ұйымдастырылатынын атап өтті.

«ИСЕСКО ұйымының шешімімен киелі Түркістан шаһары келесі жылы Ислам әлемінің мәдени астанасы атанбақ. Біз осы бастама аясында түркі өркениетінің рухани үндестігі мен сабақтастығын сақтауға ықпал ететін ауқымды шаралар өткізуді жоспарлап отырмыз», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысының бұл бастамаға ерекше мән беруі заңды. Түркістан – қазақ халқының ғана емес, бүкіл түркі дүниесінің тарихи жадында терең із қалдырған қасиетті мекен. Қаланың рухани келбеті ғасырлар бойы қалыптасып, бүгінге дейін өзінің маңызын жоғалтқан жоқ. Мұнда түркі халықтарының ортақ тарихы, мәдениеті мен дүниетанымын танытатын құнды мұралар сақталған.

Түркістанның халықаралық деңгейде танылуына ең алдымен Қожа Ахмет Ясауи есімімен байланысты рухани мұраның ықпалы зор. Ортағасырлық ойшылдың ілімі мен шығармашылығы түркі халықтарының рухани дүниесіне айтарлықтай әсер етті. Оның кесенесі – қаланың басты тарихи нышандарының бірі әрі әлемдік мәдени мұраның маңызды ескерткіші. Бұл сәулет туындысы тек өткен дәуірдің белгісі ғана емес, ұрпақтар сабақтастығын жалғап тұрған рухани құндылықтың көрінісі.

Сондықтан Түркістанның Ислам әлемінің мәдени астанасы атануы тарихи мұраны жаңаша таныстыруға жол ашады. Бұл мәртебе арқылы қаланың сәулет өнері, археологиялық ескерткіштері, қолөнері, әдебиеті мен дәстүрлі мәдениеті халықаралық аудиторияға кеңінен ұсынылмақ. Сонымен қатар түркі және ислам өркениеттерінің өзара ықпалдастығын көрсетуге де мүмкіндік туады.

Рухани мұра мен халықаралық ынтымақтастық

Президенттің мәлімдеуінше, 2027 жылы Түркістанда әдебиет пен тіл мәселелеріне арналған Қожа Ахмет Ясауи халықаралық форумы өтеді. Сондай-ақ түркі және ислам әлемінің мұражай ісі мамандарының басқосуы жоспарланып отыр.

Бұл іс-шаралардың мазмұны мен маңызы ерекше. Қожа Ахмет Ясауи халықаралық форумы түркі халықтарының әдеби және тілдік мұрасын зерделеуге, ортақ мәдени құндылықтарды насихаттауға бағытталмақ. Әдебиет пен тіл – халықтың тарихи жадын, дүниетанымын және ұлттық болмысын сақтайтын негізгі құндылықтардың бірі. Осы тұрғыдан алғанда, халықаралық форум ғалымдар, зерттеушілер, жазушылар мен мәдениет қайраткерлері арасында тәжірибе алмасуға, ғылыми байланыстарды дамытуға ықпал етеді.

Ал мұражай мамандарының жиыны тарихи-мәдени мұраны сақтау, зерттеу және заманауи әдістермен таныстыру мәселелерін талқылауға мүмкіндік береді. Бүгінде музейлер тек тарихи жәдігерлер сақталатын орын ғана емес, сонымен қатар білім мен ғылымды, мәдениет пен туризмді ұштастыратын маңызды қоғамдық кеңістікке айналып келеді. Сондықтан мұндай кездесулерде ортақ жобалар әзірлеу, ғылыми зерттеулер жүргізу және музей саласындағы халықаралық ынтымақтастықты кеңейту мәселелері өзекті болмақ.

Түркістанда осындай мазмұнды кездесулердің өткізілуі қаланың халықаралық мәдени және ғылыми байланыстарын нығайтуға серпін береді. Әсіресе түркі және ислам әлемі елдерінің өкілдерін бір алаңға жинау ортақ тарихты тереңірек танып, мәдени сабақтастықты жаңа деңгейге көтеруге жол ашады.

Түркістанның туристік әлеуетіне тың серпін

Ислам әлемінің мәдени астанасы мәртебесі Түркістанның туристік мүмкіндіктерін кеңейту тұрғысынан да маңызды. Соңғы жылдары қалада тарихи-мәдени нысандарды жаңғыртуға, туристік инфрақұрылымды дамытуға және келушілерге қолайлы жағдай жасауға бағытталған жұмыстар жүргізіліп келеді. Енді халықаралық мәртебе осы бағыттағы бастамалардың ауқымын кеңейтуге мүмкіндік береді.

Түркістанға келетін шетелдік туристер үшін қаланың тарихи орындарымен танысу ғана емес, оның рухани өмірін, дәстүрлі өнерін, ұлттық тағамдарын және мәдени ерекшеліктерін сезіну де қызықты. Ал халықаралық деңгейде ұйымдастырылатын форумдар мен мәдени іс-шаралар туристік ағынның артуына ықпал етуі мүмкін. Бұл өз кезегінде қонақүй, қоғамдық тамақтану, көлік, экскурсиялық қызмет және қолөнер салаларының дамуына оң әсерін тигізеді.

Сонымен қатар Түркістанның мәдени астана ретіндегі беделін арттыру жергілікті тұрғындар үшін де жаңа мүмкіндіктер қалыптастырады. Мәдени жобаларға жастардың қатысуы, шығармашылық бастамалардың қолдау табуы, тарихи мұраға деген қызығушылықтың артуы – осы мәртебенің маңызды нәтижелерінің бірі болмақ.

Әрине, халықаралық атаққа ие болу үлкен жауапкершілікті де жүктейді. Қаланың тарихи келбетін сақтау, мәдени нысандардың қолжетімділігін қамтамасыз ету, туристік қызмет сапасын арттыру және жоспарланған іс-шараларды жоғары деңгейде өткізу маңызды. Ең бастысы, Түркістанның рухани болмысын заманауи даму үрдістерімен үйлестіре отырып, оның тарихи құндылықтарын келешек ұрпаққа жеткізу қажет.

Ортақ өркениеттің ортақ мұрасы

Түркістанның 2027 жылы Ислам әлемінің мәдени астанасы атануы – қаланың көпғасырлық тарихы мен рухани әлеуетіне берілген жоғары баға. Бұл шешім Қазақстанның халықаралық мәдени кеңістіктегі орнын нығайтып қана қоймай, түркі және ислам өркениеттерінің ортақ құндылықтарын әлемге кеңінен танытуға мүмкіндік береді.

Алдағы жылы ұйымдастырылатын халықаралық форумдар мен мәдени кездесулер Түркістанды ғылыми, әдеби және рухани диалогтың маңызды орталығына айналдыруды көздейді. Мұндай бастамалар арқылы қала тарихын зерттеуге, мәдени мұраны сақтауға және оны жаңа буынға заманауи тәсілдермен таныстыруға жол ашылады.

Бүгінде Түркістан – өткен тарихтың естелігі ғана емес, болашаққа бағыт алған рухани орталық. Оның халықаралық мәдени астана мәртебесіне ие болуы осы әлеуетті одан әрі арттыра түспек. 2027 жыл көне шаһардың әлемдік мәдени кеңістіктегі беделін бекемдеп, Қазақстанның тарихи мұрасын халықаралық деңгейде танытатын маңызды кезеңге айналуы тиіс.